Petroleum Quartz

ปิโตรเลียมควอตซ์ (Petroleum Quartz)

ปิโตรเลียมควอตซ์ หรืออีกชื่อทางการค้า “Golden Enhydro” เกิดขึ้นเมื่อปิโตรเลียมจากแหล่งสะสมใต้ดินเคลื่อนตัวผ่านช่องว่างของหิน และถูกกักเก็บไว้ในโพรงขนาดเล็กระหว่างการเติบโตของผลึกควอตซ์ ก่อนถูกปิดผนึกไว้ภายในเป็นเวลาหลายล้านปี เมื่อส่องด้วยแสง UV น้ำมันปิโตรเลียมที่อยู่ด้านในจะเรืองแสงเป็นสีฟ้าอมเขียวสว่าง

ความหายากเกิดจากสภาวะทางธรณีวิทยาที่ต้องเอื้อให้ทั้งการเคลื่อนตัวของปิโตรเลียมและการตกผลึกของควอตซ์เกิดขึ้นสัมพันธ์กัน จนสามารถรักษาสิ่งบรรจุเหล่านี้ไว้ได้เป็นเวลาหลายล้านปี จึงเป็นตัวอย่างแร่ที่มีคุณค่าต่อการสะสม ไม่เพียงเพราะความสวยงามแปลกตา แต่ยังเปรียบเสมือนแคปซูลกาลเวลาที่เก็บหลักฐานของการเคลื่อนตัวของปิโตรเลียมในประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาเอาไว้ด้วยค่ะ

กล่าวคือ Petroleum Quartz ไม่ใช่ชื่อแร่ชนิดใหม่หรือแร่ที่มีสูตรเคมีเฉพาะ แต่เป็นควอตซ์ที่มีของเหลวประเภทปิโตรเลียม หรือสารประกอบไฮโดรคาร์บอนถูกกักเก็บอยู่ภายในในรูปแบบของ Fluid Inclusion (มลทินของไหล)

สิ่งที่ทำให้แร่ชนิดนี้น่าสนใจ คือ ภายในผลึกอาจพบหยดน้ำมันสีเหลืองทองถึงน้ำตาลอำพัน ฟองก๊าซมีเทน น้ำเกลือ และสารไฮโดรคาร์บอนแข็งอย่างยางมะตอยแข็ง (Asphaltite) ซึ่งบางตัวอย่างสามารถเรืองแสงเมื่อได้รับรังสี UV คลื่นยาว (Long-wave UV) ได้

Physical Properties

• สูตรเคมี: SiO₂

• ระบบผลึก: Trigonal

• ความแข็ง: 7 

• ความถ่วงจำเพาะ: 2.65 - 2.66

• สี: เนื้อผลึกมักใสหรือไม่มีสี ส่วนของเหลวปิโตรเลียมภายในมีสีเหลืองอ่อน เหลืองทอง น้ำตาลเหลือง ไปจนถึงน้ำตาลเข้ม และอาจพบมลทินสีดำจากยางมะตอยแข็งโบราณ

• ความโปร่งแสง: โปร่งใสถึงโปร่งแสง

• ประกาย: แก้ว

• แนวแตกเรียบ: ไม่มี

• การเกิด: ปิโตรเลียมควอตซ์เกิดจากสารละลายที่มีซิลิกาเป็นองค์ประกอบตกผลึกเป็นควอตซ์ในสภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยาที่มีปิโตรเลียมและของไหลไฮโดรคาร์บอนอยู่ร่วมด้วย ระหว่างการเติบโตของผลึกหรือการซ่อมประสานรอยแตกขนาดเล็ก ของเหลวปิโตรเลียม ก๊าซมีเทน และน้ำเกลืออาจถูกกักเก็บไว้ภายในผลึก กลายเป็นมลทินของไหลที่มองเห็นได้ภายใต้กล้องจุลทรรศน์

ประวัติและการค้นพบครั้งแรก มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับปิโตรเลียมที่ถูกกักเก็บอยู่ในควอตซ์ย้อนกลับไปถึงปี ค.ศ. 1792 เมื่อนักธรณีวิทยาชาวฝรั่งเศส Déodat de Dolomieu กล่าวถึงการพบของไหลประเภทไฮโดรคาร์บอน (Petroleum Oil) ภายในควอตซ์ ต่อมาในปี ค.ศ. 1819 Chester Dewey ได้บันทึกตัวอย่างควอตซ์จากรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา ซึ่งมีโพรงบรรจุของเหลวและฟองก๊าซเคลื่อนที่ได้ 

สำหรับวงการอัญมณีและนักสะสม แหล่งที่มีชื่อเสียง ได้แก่ แคว้นบะลูจิสถาน (Baluchistan) ประเทศปากีสถาน และมีการรายงานแหล่งตัวอย่างใหม่จากบริเวณ Andranotokana Massif ทางตะวันออกของมาดากัสการ์ในปี ค.ศ. 2023 

หมายเหตุ ปี ค.ศ. 1792 เป็นหลักฐานการกล่าวถึงปรากฏการณ์นี้ในเอกสารประวัติศาสตร์ที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่วันที่ยืนยันว่าเป็นการค้นพบตัวอย่าง Petroleum Quartz ครั้งแรกของโลก

ความหมาย ปิโตรเลียมควอตซ์ สื่อถึงความมั่งคั่ง เปรียบน้ำมันดิบภายในเหมือน "ขุมทรัพย์ทองคำเหลว" ช่วยเสริมโชคลาภด้านการเงิน และความมั่นคงทางธุรกิจ ช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ ให้สังเกตเห็นโอกาสที่ซ่อนอยู่รอบตัว นอกจากนี้ยังช่วยปลุกพลังชีวิต (Life Force Activation) เชื่อว่าช่วยกระตุ้นพลังงานและความมีชีวิตชีวาในร่างกาย ช่วยให้ก้าวข้ามผ่านการเปลี่ยนแปลง หรือเริ่มต้นบทใหม่ในชีวิตได้อย่างสง่างามและราบรื่น

หมายเหตุ: คุณสมบัติเหล่านี้เป็นความเชื่อในวงการคริสตัลบำบัด ยังไม่มีการรับรองทางการแพทย์

วิธีทำความสะอาดและดูแล ใช้ผ้านุ่มหรือผ้าไมโครไฟเบอร์เช็ดทำความสะอาด หากมีคราบสกปรกสามารถใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิห้องผสมสบู่อ่อน ๆ เช็ดเบา ๆ แล้วเช็ดให้แห้ง ควรหลีกเลี่ยงเครื่องทำความสะอาดอัลตราโซนิก เครื่องไอน้ำ และความร้อนสูง เพราะอาจทำให้มลทินของไหลภายในเกิดการเปลี่ยนแปลงของแรงดัน จนเกิดรอยแตกร้าวหรือของเหลวรั่วออกจากผลึกได้

• การเก็บรักษา: เก็บในกล่องหรือถุงบุวัสดุนุ่ม แยกจากอัญมณีอื่นเพื่อป้องกันการกระแทกและรอยขีดข่วน หลีกเลี่ยงการวางในบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงหรือเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะบริเวณที่โดนแสงแดดโดยตรงเป็นเวลานาน

• การชำระล้างพลังงาน: ตามความเชื่อสามารถใช้เสียงจาก Singing Bowl การตั้งจิตอธิษฐาน หรือการวางไว้ใต้แสงจันทร์ได้ โดยไม่จำเป็นต้องสัมผัสน้ำหรือสารเคมี 

References:

Mindat.org - Quartz

Mindat.org - Petroleum

GIA - New Find of Petroleum-Included Quartz from Madagascar

GeologyIn – What Is Petroleum Quartz

กรมทรัพยากรธรณี - ควอตซ์

*ข้อมูลอาจมีการอัพเดทเพิ่มเติมในอนาคต